ترجمه تخصصي
isi
spss
تحليل آماري

تکنیک تاپسیس فازی

بطور کلی روشهای متفاوتی برای اولویت بندی شاخصها در مجموعه تکنیک های تصمیم گیری چند شاخصه وجود دارند: از جمله تاپسیس، AHP ، ELECTRE و ... . در این میان روش تاپسیس از رایج ترین روش ها در تحقیقات مدیریتی و علوم انسانی محسوب می شود.از طرف دیگر دلیل استفاده از رویکرد فازی هم چون بررسی را از حالت صفر و یک به حالت خاکستری نزدیک می تواند می تواند ارزیابی دقیق تری ارائه کند. مثلا کسی که پاسخ او متوسط بوده ممکن است اندکی به سمت کم یا زیاد تمایل داشته  باشد که فازی این گرایشات را نیز در نظر می گیرد.

توضیح توضیح روش تاپسیس فازی: اين روش در سال 1981 توسط هوآنگ و يون[1] ارائه شد. بر اساس اين روش، هر مسئله از نوع تصمیم‌گیری چندمعیاره (MCDM) با m گزينه که به وسيلة n شاخص مورد ارزيابی قرار گيرد را می‌توان به عنوان يک سيستم هندسی شامل m نقطه در يک فضای n بُعدی در نظر گرفت. فن تاپسیس بر اين مفهوم بنا شده است که گزينة انتخابی، کمترين فاصله را با راه حل ايده‌آل داشته باشد. نکتة قابل توجه در زمینة رتبه‌بندی عوامل این است که در موقعيتي که اطلاعات مورد نياز، کمّي باشند، به صورت عددي بيان مي‌شوند؛ اما زماني که تحقيق در فضاي کيفي انجام مي‌شود و دانش در آن داراي ابهام و سربستگي است، اطلاعات نمي‌توانند به صورت اعداد دقيق بيان شوند. بنابر اين، يک ديدگاه واقع‌گرايانه، استفاده از اطلاعات کلامي به جاي اعداد است.

يک متغیّر کلامي، بسيار متفاوت از يک عدد است؛ چرا که يک عدد منحصر را به عنوان ارزش اختيار نمي‌کند، بلکه از کلمات يا جملات موجود در زبان طبيعي يا مصنوعي بهره مي‌گيرد. از آنجا که کلمات، دقيق‌تر از اعداد نیستند؛ مفهوم متغیّر کلامي، هدف ارائة خصوصيات تقريبي پديده‌هايي را که بيش از حد پيچيده بوده يا خوب تعريف نشده‌اند، بهتر از عبارات کمّيِ مرسوم برآورده مي‌کنند.

معمولاً يک عبارت کلامي مناسب، بر اساس حوزة مسئله، براي توضيح ابهام و سربسته بودن دانش تنظيم مي‌شود. پس از آن، مفهوم عبارات توسط اعداد فازي که توسط فاصله [1و0] و تابع عضويت تعريف مي‌شوند، مشخص مي‌شوند. از آنجا که ارزيابي کلامي توسط افراد به صورت تقريبي انجام مي‌شود، مي‌توان گفت که توابع عضويت مثلثي و ذوزنقه‌اي براي تقابل با ابهام اين نوع ارزيابي‌ها مناسب بوده، تلاش براي دستيابي به مقادير دقيق‌تر، غير ممکن و نيز غير ضروري است. (Chen, 2000)

از ديدگاه چن (Ibid) در مورد منطق فازي، ارزشهاي صحيح، ارزشهاي فازي هستند؛ به عنوان مثال، درست، خيلي درست، کم و بيش درست، غلط، احتمالاً غلط و ...، که اين ارزشها به عنوان ارزشهاي متغیّرهاي کلامي قابل بيان هستند. اين ارزشها نسبت به مقادير دقيق، مرجع مي‌باشند. بنابر اين، منطق تقريبي (که منطق فازي نيز ناميده مي‌شود) در اکثر موارد ماهيتاً کيفي است تا کمّي و جدا از مکتب منطق کلاسيک بحث مي‌شود. از طرفی، بیشتر مدیران عملیات نمی‌توانند یک عدد دقیق را برای بیان عقیده و نظر خود ارائه دهند و به همین سبب از ارزیابی کلامی به جای ارزشهای عددی خاص استفاده می‌شود.

با عنايت به موارد پیش‌گفته، به نظر مي‌رسد ارائة يک الگوی ساده و مبتني بر منطق فازي براي تعامل با ابهام موجود در ابزارهاي اندازه‌گيري، ضروري است(وانگ، 2006). بنابر این در این بخش، فن تاپسیس فازی به عنوان ابزار ارتقای کیفیت ارزیابی در این پژوهش مورد استفاده قرار می‌گیرد.

فن تاپسیس فازی معرفی شده توسط چن، با توجه به ماهیت این پژوهش، شامل مراحل ذیل است:

گام اول: فرض کنید ماتریس تصمیم‌گیری فازیِ نظرات افراد دربارة انتظارات یا ادراکات از کیفیت خدمات آموزشی دانشگاه به شرح ذیل باشد:

در این ماتریس:

            i : تعداد مؤلّفه‌های مورد بررسی (m=27)

            j : تعداد افراد پاسخ‌دهنده (n=97)

            : نظر فرد i ام دربارة مؤلّفة j ام که به صورت عدد فازی ذیل محاسبه شده است:

            : میزان اهمیت نظرات هر یک از افراد که به صورت عدد فازی زیر بیان می‌شود:

لازم به ذکر است در این پژوهش به دلیل یکسان بودن میزان اهمیت نظرات کارشناسان دربارة انتظارات یا ادراکات آنها از هر پرسش مطرح شده، را برای تمامی جامعة آماری به صورت زیر تعریف کردیم:

گام دوم: بی‌مقیاس کردن ماتریس تصمیم‌گیری؛ در این گام بایستی ماتریس تصمیم‌گیری فازی نظرات افراد را به یک ماتریس بی‌مقیاس شدة فازی ( ) تبدیل کنیم. برای به دست آوردن ماتریس ، کافی است از یکی از روابط ذیل استفاده کنیم:

رابطة 1:

به طوری که در این رابطه، مقدار  برای هر فرد برابر است با:

رابطة 2:

در این رابطه، مقدار از رابطة ذیل برای هر فرد به دست می‌آید:

گام سوم: ایجاد ماتریس بی‌مقیاس وزین فازی با مفروض بودن بردار به عنوان ورودی به الگوریتم. به طوری که:

گام چهارم: مشخص کردن ایده‌آل مثبت فازی  و ایده‌آل منفی فازی برای مؤلّفه‌ها:

در این پژوهش از مقدار ایده‌آل مثبت و ایده‌آل منفی فازیِ معرفی شده توسط چن استفاده می‌شود.

گام پنجم: محاسبة مجموع فواصل هر یک از مؤلّفه‌ها از ایده‌آل مثبت و ایده‌آل منفی فازی؛ در صورتی که A و B دو عدد فازی به شرح ذیل باشند، آنگاه فاصلة بین این دو عدد فازی به واسطة رابطة 3 به دست می‌آید:

            

رابطة 3:

با توجه به توضیحات پیش‌گفته در مورد نحوة محاسبة فاصلة بین دو عدد فازی، فاصلة هر یک از مؤلّفه‌ها را از ایده‌آل مثبت و ایده‌آل منفی به دست می‌آوریم:

گام ششم: محاسبه نزدیکی نسبی مؤلّفة i ام از ایده‌آل مثبت؛ این نزدیکی نسبی را به صورت زیر تعریف می‌کنیم:

گام هفتم: رتبه‌بندی گزینه‌ها؛ بر اساس ترتیب نزولی می‌توان گزینه‌های موجود از مسئلة مفروض را رتبه‌بندی کرد. گفتنی است که مبنای اعداد و طیف فازی به کار گرفته در این پژوهش، اعداد معرفی شده توسط چن می‌باشد.

 

با تشکر

سایت علمی فایلس

7 اسفندماه 1393



[1]. Hwang & Yoon

prescription coupon card softballspa.com prescription card
lisinopril and fingernails read lisinopril and fingernails
viagra buy viagra viagra for sale uk buy cheap viagra online
cialis coupon codes eblogin.com discount prescription coupons
cialis discount site cialis walgreen coupon
cialis prescription coupon evans.com.mx internet drug coupons
cialis coupons 2015 ainalfaras.net cialis coupons and discounts
omeprazole vidal omeprazole sandoz omeprazole vidal
abortion pill process reasons for abortion pill average abortion pill cost
articles on abortion pill abcomke.sk natural abortion pill methods
cialis 5 mg cialis cialis nedir
transfer prescription coupon abloomaccessories.com coupons for cialis printable
duphaston tablete za odgodu menstruacije centauricom.com duphaston tablete za odgodu menstruacije
duphaston tablete kako se piju duphaston tablete za odgodu menstruacije duphaston tablete
viagra online viagra prodej viagra wiki
cialis.com coupon new prescription coupon coupon cialis
system
تبلیــغات
system
چاپ مقاله
چاپ مقاله
ايستگاه
ترجمه تخصصي
system
وبلاگ رضا طالعي فر
powered by Mehrpars@outlook.com